De rauwe Gavia: take it or leave it

Mythisch. Heroïsch. Iconisch. Rauw. Aards. Ik zou er nog een serie dicteewoorden tegenaan kunnen slingeren om de Gavia te bewieroken. De illustere berg was vandaag het letterlijke en figuurlijke hoogtepunt van een rit met zo’n 2.500 hoogtemeters.

De mooiste rit van deze vakantie moest die naar de top van de Gavia worden. Het belooft ook de zwaarste te zijn, want naast de Gavia staat ook een dubbele beklimming van de Passo del Tonale op het programma.

Vanaf de camping in Darè vind ik de afstand naar de voet van de Passo del Tonale te gek om met de fiets te doen (58 kilometer). Met de fiets achterin de auto kachel ik voor de vijfde keer de klim van Madonna di Campiglio over. De uitzichten blijven prachtig.

Ik parkeer de auto in Vermiglio. Vanuit dit dorpje dacht ik aan de voet van de Passo del Tonale te starten, maar stiekem heb ik vier kilometer van de klim afgesnoept. Omdat er nog ruim tien over zijn en de Passo del Tonale vanaf de andere kant én de Gavia ook op stapel staan vandaag, neem ik de ingekorte versie voor lief.

Prima skicol
De Passo del Tonale is een regelmatige klim. Tot de laatste twee kilometer schommelt de stijging tussen de zes en acht procent, vertellen de keurige bordjes in de berm me iedere kilometer. Door deze percentages rijd ik met een redelijk tempo de col op. Wel hou ik vanwege het nog volgende klimgeweld iets over. De laatste twee kilometer zijn circa drie procent, waardoor ik met een lekkere vaart het skioord Tonale in rijd.

Bijzonder aan de col is dat ik onderweg geen enkele haarspeldbocht tegenkom. De weg is breed en goed en slingert richting het skigebied. Voor een skicol is ‘ie eigenlijk gewoon prima. Links reist gedurende de hele rit een fraai uitzicht op de machtige Dolomieten-toppen, inclusief besneeuwde, met me mee. Wel weet behoorlijk wat verkeer deze weg te vinden.

Typerende start
Ook in de afdaling is de weg van uitstekende kwaliteit. Na zo’n tien kilometer stopt de benedenwaartse richting van de weg en begint ‘ie weer te stijgen. Af en toe verschijnt de naam van de Gavia al op verkeersborden, maar het is me niet duidelijk of ik al met de iconische col gestart ben. Het blijkt typerend voor de col, maar daarover later meer.

Na een kort stukje vals plat rij ik bij het plaatsje Sant Apollonia weer langs een bord met daarop de naam van de Gavia. En dat ‘ie geopend is. Fijn! Dit moet dus de echte start zijn. De weg is hier breed en gaat meteen flink omhoog. Hoeveel procent? Mijn Mio schotelt me regelmatig tien procent en meer voor. Mijn benen geloven dit best. Bordjes met percentages hoef ik niet te verwachten op deze klim.

Audi’s en motoren
Al snel verandert de brede weg in een smal weggetje, waar geen vrachtwagens of aanhangers mogen komen. Dikke Audi’s en Mercedessen, waar er nogal wat van rondrijden in de Dolomieten, wurmen zich regelmatig met passen en meten door de krappe passages heen. De miljoen miljard motoren die hier (helaas) rondrijden, hebben daar een stuk minder last van.

Geen rode lopers
De smalle weg geeft de Gavia veel charme. De col onderscheidt zich hiermee ook van vele andere fameuze beklimmingen, die vaak over bredere wegen gaan. En over beter onderhouden wegen. Want de Gavia heeft een tamelijk dramatisch wegdek. Gek genoeg vind ik dat totaal geen probleem. Een smalle weg, een slecht wegdek, een amper verlichte tunnel en geen informatiebordjes (de enige ‘infobordjes’ die je hier vindt zijn robuuste blokken steen waarin staat gebeiteld hoever je van de top bent én dat je op de Gavia bent – joepie!). Tel daarbij op de ruige omgeving met de woeste bergtoppen en – zeker het laatste deel – de rotsachtige nabije omgeving en het beeld van de Gavia is geschetst. Geen commerciële poespas, geen rode lopers voor mooi weer fietsers. De Gavia is rauw en aards. Take it or leave it. Of beter nog: love it.

De uitzichten op de Gavia zijn waanzinnig. Zowel links, voor als achter me kijk ik uit over het diepe dal. De omgeving is enorm groen. Het groen wordt alleen onderbroken door enkele verre watervallen, sneeuwtoppen en de even rauwe als fraaie rotsachtige toppen.

Ook permanent onderdeel van mijn uitzicht: een ranke Italiaanse wielrenner die me de eerste kilometers van de klim inhaalde. Hij komt echter niet weg en blijft de hele rit maximaal 200 meter voor me rijden. In de laatste anderhalve kilometer rij ik hem met een innerlijke grijns weer voorbij. Gewonnen! 🙂

Eindsprint
De laatste paar honderd meter is het eenvoudigste deel van de robuuste klim. Zeker na de vele stukken van rond de tien procent voelt de vier procent als een makkie en knal ik met een eindsprintje naar de levendige top. Op de 2652 meter hoge top wemelt het van de motorbaasies en wielrenners. Ik loop een rondje en kom onder meer een beeld van Fausto Coppi, een bescherm-Maria en een grote bel tegen. Die mag je vast luiden als je de top bereikt hebt, denk ik, dus zo geschiedt. Uiteraard ontbreekt ook de op-de-top-selfie niet.

Na een heerlijk bord spaghetti en een cola bij de gezellige rifugio Bonetta maak ik me op voor de afdaling. Gehuld in een windjack duik ik richting het dal. Maar echt duiken wordt het nooit. De smalle weg, de vele onoverzichtelijke stukken, het slechte wegdek, een donkere tunnel: goed dalen is hier niet mogelijk. Vanaf het moment dat de weg weer breder wordt, komt mijn tempo pas in de buurt bij iets dat op daalsnelheden lijkt.

Ik rij dezelfde weg terug en beklim de Passo del Tonale nu vanaf de andere kant. De weg is net als een paar uur eerder nog altijd breed en goed, da’s fijn. De klim gaat me ondanks de eerdere beproevingen van vandaag nog prima af. De Passo del Tonale voelt alleen wel als een tweederangs col na het eerdere klimgeweld van vandaag.

Strijden om plek drie
De afdaling naar Vermiglio is heerlijk. Weinig bochten en – ook hier nog altijd – een goede weg. Mijn teller tikt af en toe snelheden van boven de 70 aan. In Vermiglio gaat de fiets in de auto en rij ik opgetogen naar de camping. De Gavia was geweldig. De Stelvio en de Ventoux blijven echter de hoogst geklasseerde op mijn favorietenlijst. De Gavia en de Izoard strijden om plek drie. Over de volgorde moet ik nog een nachtje slapen.

Videocompilatie van de rit naar de Gavia